شرح مسافرت اعليحضرت همايون روحنا فداه به عتبات عاليات و عراق عرب روز بيستم ماه جمادى الثانيه چنان كه ذكر شد نقل مكان به قصر دوشان تپه فرمودند و محض اين‌كه ملتزمين ركاب اعلى از تهيهء راه فراغت حاصل نمايند پنج روز دراين محل توقف شد . روز بيست‌وپنجم چشمه على كه در نزديكى زاويهء مقدسهء حضرت عبد العظيم است مضرب خيام با احتشام معلى گرديد و ذات ملكوتى صفات مقدس ابتدا به زيارت امامزادهء واجب التعظيم توجه فرمودند بعدها اردوى كيوان شكوه به مقدم مبارك مزين گرديد . در اينجا نيز سه روز اطراق شد . رياست و حراست اردوى معلى را به نواب و الا حسام السلطنه واگذار فرمودند . در غياب موكب همايون حضرت اجل اعظم شاهنشاه - زادهء و الا نايب السلطنه و جناب اجل آقاى مستوفى الممالك وزير اول به مهام ملكى رسيدگى مىنمايند . اغلب از رجال دولت و خواص عملهء خلوت ملتزم ركاب اعلى مىباشند و اسم هريك در جاى خود ذكر مىشود . خدام حرم جلالت نيز به اين سعادت مستسعدند « 1 » . بندهء مؤلف نيز غالبا خاطر مهر مآثر مبارك را به ترجمهء روزنامه‌هاى خارجه خاصه اخبار متعلقه به جنگ فرانسه و پروس مشغول مىدارد . خلاصه روز بيست و هشتم ، قاسم‌آباد خالصه منزلگاه اردوى همايون است . روز بيست و نهم به رباط كريم تشريف‌فرما گرديدند . روز دوشنبه سلخ ، در رباط كريم اطراق شد . روز سه‌شنبه غرهء رجب ، به رحيم‌آباد زرند ملكى محمد مرادخان - سرتيپ زرندى نزول اجلال فرمودند . راه شش فرسنگ بود . در بين راه جان محمد خان سرتيپ خلج و محمد صادق خان حاكم زرند و فتحعلى خان سركردهء شاهيسون بغدادى به تقبيل ركاب اعلى فايز آمدند . ناظم افندى شارژدافر عثمانى و مسيو كربل نايب اول سفارت روس همراه است .

--> ( 1 ) - منظور آن است كه زنان ناصر الدين شاه نيز همراه بودند .